|
Jony Brinkhaus
schrijft "Ik meld mij aan,
om mee de route mee te lopen naar Zwolle toe."
Op 9 Mei 1940
was ik 13 jaar geworden. Op 10 Mei 1940 brak de hel los. s’Morgens
tussen 3 en 4 uur gilde onze moeder ons wakker: “'t is oorlog.” Op haar
slaapkamer kon je van uit het raam de parachutisten over Waalhaven naar
beneden zien komen. Onze Vader was al voor 14 jaar werkeloos geweest.
Maar nu was hij 2 weken geleden uitgevaren naar Frankrijk. Hij hoorde
via de radio, dat er oorlog was en dat Rotterdam plat gebombardeerd was.
Hij ging lopend, met z’n gepikte kinder fietsje om zijn plunje zak te
vervoeren, lopent naar Rotterdam toe. Zeg nou eens dat dit geen waren
liefde was voor zijn gezin.
Onderweg
heeft hij een stukje van zijn neus verloren. Hij was nieuwsgierig naar
een lucht gevecht aan het kijken en een granaat scherf raakte de punt van zijn
neus. Dagen heeft hij per voet langs de linies gelopen naar ons toe.
Later is hij weer gaan varen in Frankrijk maar in 1943 is hij dodelijk
verongelukt - zegt men. Hij is in Granville, Frankrijk, begraven. Moeder
vertelde ons na de oorlog dat hij in de ondergrondse zat. In de oorlog
hadden wij drie Joodse mensen onder gedoken gehad. Onze naaste buren
waren NSBers. s’Avonds laat en ‘s morgens vroeg gingen mijn zus, toen 14
jaar, en ik 13 jaar, met de Joden rondjes luchten. Dat was vreselijk
gevaarlijk.
In 1943 ben
ik alleen de boer op gegaan. In de kou, hongerig en bij boeren op de
hooi zolder boven de koeien slapen. Wij gingen de richting Kortedijk
Kralingen via Gouda, Montford, Ijsselstijn, Utrecht, Amersfoort, Ommen
en Oldenzaal. Als je bij 12uur ’s middags bij een boerderij was, kon je
wel eens wat warm eten krijgen. Dat was goud - zo smaakte het. We gingen
ook de Ijssel linie over, naar Deventer enz. Daar deed ik dagen over.
Ik was alleen want mijn twee zussen waren in betrekking voor dag en
nacht. Mijn broer was 18 jaar en al gevordered in Frankrijk te werken.
Daughter Monique; sister Annie;
Granddaughter Stefanie; Jony
Moeder werkte
voor Fl.2 van 7-8 uur dus ging ik alleen. Ik wilde mijn moeder sparen
van zes dagen per week te werken. Later bleef ik hangen in Apeldoorn en
heb daar bij zwart handelaars gewerkt. Mijn moeder was via een
advertentie huishoudster geworden bij een boer voor alleen eten, ik en
mijn zus ook, geen geld maar we kregen wel eten. In de laaste dagen
hebben we nog door de vuur linie gelopen naar onze moeder. De kogels
vlogen ons om de oren. Wij zijn terug gehold naar her Oranje Kanaal.
Gedurende de laaste dagen zijn wij een huis in gevlucht waar de Duitsers
lagen met hun geweer in de vensterbank om naar onze bevrijders te
schieten. Wij zijn toen toch nog naar Aperldoorn terug gevlucht. Ik heb
daar de bevrijding mee gemaakt..
Een jaar na
de oorlog ben ik als nanny naar England gegaan om Engels te leren en
het land te zien. Ik vondt daar prachtig. Ik heb daar ook mijn eerste
liefde ontmoet. Maar mijn zus dwong mij terug naar Nederland. Ik heb
daar veel verdriet van gehad. Drie jaar geleden heb ik hem en zijn vrouw
via “Memorie’s TV van Anita Wilzier” weer ontmoet. Ja ik ben weer voor
de derde keer op de fiets alleen door England gegaan. Iedereen vind mij
ondernemend. Toen ons gezin nog compleet was zijn wij drie jaar achter
elkaar door Amerika wezen trekken. Wij gebruikte een tent/hostels en ik
zou het wel weer willen doen. Ik ben nu alleen maar heb nog steeds de
kriebels van Amerika en Canada.
Voor de
oorlog zijn mij ouders van plan geweest om naar de USA te emigreren. Ik
heb de emigratie papieren nog gevonden na overlijden. Ik wil graag in de
Hongertoch Heruitvoering mee lopen. Ben nog vlot, avontuurlijk en
gezond. Je kan op mij rekenen.
Jony Brinkhaus
|
Jony
Brinkhaus writes: "I'm
reporting in to join you in the walk to Zwolle."
On 9 May, 1940 I had my 13th birthday. On 10 May,
1940 all hell broke loose. In the morning between 3:00 and 4:00 our
mother woke us up with a loud yell, "It's War." Out of a window in her
bedroom you could see the parachutes floating down over de Waalhaven
airport. Our father had already been unemployed for 14 years. Now he had
two weeks ago traveled to France (for work.) He heard over the radio
that war had broken out and that Rotterdam had been bombed flat. He
turned around, stole a children's bike to carry his kitbag, and started
to walk back to Rotterdam. This in our view was an expression of love
for his family.
Along the way he lost a piece of his nose. He was
curious and watched a "dog fight" in the air and a fragment of a shell
had hit his nose. For days he walked along major fortifications in our
direction. Years later he returned to France to work as an inland
skipper but in 1943 he had a deadly accident, so they say. He is buried
in Granville, France. Our mother told us after the war that he was a
guerilla fighter. During the war we had three Jewish people hiding in
our house. Our next door neighbors were with the NSB (German
collaborators.) Laat in the evenings and very early in the morning mij
sister, than 14, and I, then 13, took them out for what was a dangerous
walk.
In 1943 I left all by myself. In the cold and
hungry and sleep in farms in the hayloft above the cows. We went in the
direction Kortedijk, Kralingen towards Gouda, Montford, IJsselstein,
Utrecht, Amersfoort, Ommen en Oudezaal. If you arrived at a farm by
midday there was a chance of getting a meal. That was golden, at least
that's how we thought it tasted. We crossed the IJssel defensive
frontline near Deventer. That took me days. I was all by myself because
my two sisters had live-in domestic jobs. My brother was 18 but was
already hijacked to work in France.
Irene van Dongen - a cousin; Irene's
daughter and Jony
Mother worked for 2 guilders a day from 7:00 in
the morning to 8:00 in the evening. I wanted to protect her from having
to work for six days per week. Later, when on the hongertocht, I landed
in Apeldoorn where I got to work for black marketers. My monther, via an
advertisement, had found a job at a farm where she and us earned our
keep with food only. In the last few days we walked through the firing
line with the bullets flying around our ears. We ran back to the
Oranje Kanaal. During the last few days we found shelters in a house
where the German held guard with their guns resting on the windowsills
to shoot at the advancing liberators. We decided to retreat to Apeldoorn
where, eventually, we witnessed the liberation.
A year after the war I went to England as a nanny
to learn English and get to see the country. I thought that it was
beautiful there. It's also the place where I found my first love but my
sister forced me to come back to Holland. It cause me a lot of
heartache. Three years ago I met him again with his wife via a "Memory
Lane' TV program hosted by Anita Wilzier. Yes, I toured the UK three
times, on bicycle, all by my self. Everyone found me enterprising. When
our family was still intact we went for three successive years tracking
throughout America. We used tents and hostels and I would like to do
that once more. I still get the "itch" when I think about America and
Canada.
Before the war my parents had plans to emigrate to
the USA. I found the emigration papers after they had passed away. I
really want to walk along with you for the Hunger March reenactment. I'm
still active, adventurous and healthy. You can count on me.
Jony Brinkhaus |
